Lê Nguyệt Minh E dit Người lạ

Đúng Ngày thơ VN, có một nàng thơ đang ở đất Phương Nam đã ra tập "E dit" khá xinh xắn.
Một món quà gửi tới bạn bè.
Xin chúc mừng Lê Nguyệt Minh.

Dưới đây là sáng tác mới nhất của Nguyệt Minh, tuy không kịp có mặt trong "E dit" nhưng có vẻ Nguyệt Minh khá hài lòng với nó.

NGƯỜI LẠ

Có người lạ đang chờ ta đâu đó

Buổi sáng mùa hè trễ ngủ

Chiếc dương cầm mặc áo màu nâu

Đêm qua chơi nốt khúc âu sầu

Thật khó thở mỗi ngày mưa ngâu

Tiếng bước chân chạy đua mùa đông đã tắt

Người kể chuyện về tuyết lặng ngắt

Nhìn mình đang bay từng bông, từng bông

Con đò về muộn, lỗi hẹn với dòng sông

Người thả nỗi buồn đã qua cầu rút ván

Sau hò hẹn, lời thề như bông cỏ

Bay ngẩn ngơ lang bạt cả hình hài

Có người lạ đang chờ ta đâu đó

Đôi guốc khua những tiếng dông dài

Có người lạ đang ngồi quen đâu đó

Áo ca rô kẻ ngang dọc ưu phiền

Có người lạ quá yêu những huyên thuyên

Đang trống trải vài điều chưa nói

….

SG 13-2-2011

Lê Nguyệt Minh

Răng chó, quần bò và bệnh dại

Năm nay ngẫu hứng sẽ viết blog trở lại.
He he!
Đầu năm du xuân một vòng Bắc Ninh, qua Đình Bảng, Đền Đô và Chùa Tiêu.
Chùa Tiêu là ngôi chùa hiếm hoi còn giữ được vẻ thanh tịnh và vắng vẻ trong những ngày đầu năm, chùa nằm dưới chân núi Tiêu, thuộc huyện Tiên Sơn - Bắc Ninh. Nơi này có thờ Thiền sư Vạn Hạnh.
Các vãi thong thả quét dọn, khách phải bỏ giày dép ở ngoài. Mát và tĩnh lặng quá khiến mình và Phong Điệp ngồi bệt xuống tựa lưng vào cột lim dim nghe tiếng kinh kệ đều đều, nho nhỏ. Đây cũng là ngồi chùa đầu tiên mình thấy không đặt hòm công đức.
Chán kiểu công đức năm chục một trăm rồi ngồi chờ viết hoá đơn đỏ mang về chẳng để làm gì, không lẽ đưa vợ xin quyết toán. Thế là cứ đền Quan Văn 20K, đền Quan Võ 20K, chùa Tiêu 20K thả cho nhanh, trọn gói luôn đỡ phải thả nghìn một nghìn hai.
Sướng nhất là chùa Tiêu, ngồi chán trong chùa, leo lên đỉnh núi có tượng Vạn Hạnh tay thì vuốt cổ khỉ, tay ôm cổ hổ lại xuống xem tượng mới phục dựng từ tượng táng của chính ông. Hơi thắc mắc đoạn ôm khỉ sờ hổ, hoá ra tương truyền ngày trước khi Vạn Hạnh dựng vua Lý lên ngôi có người cho rằng đó là con trai của ông. Vạn Hạnh đã chỉ vào con hổ đất trong chùa thề độc rằng nếu như ông có lòng tà dâm, không trọn đường tu, đi lại với phụ nữ và có con thì con hổ đất kia vẫn là hổ đất, còn nếu như ông vẫn giữ mình trong sạch, không có tà ý gì thì con hổ đất sẽ biến thành hổ thật. Lời vừa dứt thì hổ đất rùng rùng biến thành hổ thật, gầm lên mấy tiếng và phi thẳng vào rừng. Còn vụ em khỉ thì không thấy nói đến.
Mải đọc nên bác Vương Tâm và Phong Điệp đã xuống trước từ lúc nào. Khi quay ra chạy lại xem gác chuông thì bỗng một em chó lừ lừ chạy lại không nói không rằng lao vào đả ngay một phát đánh nhằng làm mình không kịp trở tay. Giật hết cả mình liên buông ba lô máy ảnh đuổi cho em ấy một trận. Hai bên nhe răng doạ nhau, bên này tiến bên kia lùi, bên này lùi bên kia tiến làm các vãi chạy cả ra can ngăn. Một tiểu nữ đầu trọc dựng tay đánh chuông chạy đến ra mệnh lệnh thu quân mà em chó kia vẫn không chịu nhượng bộ. Thế là mình đành nhượng bộ, quay gót rút nhẹ, vừa đi vừa ngoái lại cảnh giác.
Lúc này mới nghĩ đến phát cắn lúc nãy của em ấy, chả thấy đau gì chắc là không trúng, cũng có thẻ là chân cứng, răng chó mềm (hi hi, hèn gì khi đi đâu các cụ cứ chúc lên đường chân cứng đá mềm) nhìn xuống chân, cứ tưởng lúc nãy em ấy đả hụt, hoá ra rách một mảng quần bò to phết. Điều lạ là chân thì... không việc gì. Lại nghĩ, thật sáng suốt khi quyết không bao giờ mặc quần bò bó, vì thế vẫn còn một hành lang an toàn. Lại nghĩ, cũng may cho em chó ấy không cắn phải mình, không thì chắc chắc sư cụ chùa Tiêu sẽ phải đưa em ấy đi tiêm phòng lại chả tốn cả bạc triệu kinh phí của nhà chùa. Đoạn này là khi xuống cổng chùa ngồi nhá bánh đa với bác Vương Tâm và Phong Điệp mới tám.
Vụ đi này có kêu gọi cả Thuỵ Anh nhưng giống như nhiều lần trước, TA đã kín lịch, từ chối và tiếc hùi hụi. Hi hi! Vì thế về tối chat, hỏi han về chuyến đi có nói vụ chó đả, Thuỵ Anh bảo thế là đi toi cái quần bò à, mình bảo ừ, đi toi cái quần bò PT-2000 đã mặc 3 năm, hi hi, rồi hai chị em cùng bảo, giá như nó cắn vào chân thì có phải đỡ hỏng mất cái quần bò rồi không. Rõ là toàn tư tưởng thà hi sinh bắp vế chứ không chịu mất quần gặp nhau.

Lại nghĩ, người lên chùa đi tu cũng phải xuống tóc, thế còn chó lên chùa mà chả khác gì chó nuôi ở nhà, bởi thế, nên chăng khi chó lên chùa cũng phải có thủ tục gì đó, cụ thể hơn là nên bẻ hết răng chẳng hạn. Bởi đã theo cõi tu hành thì chủ yếu lo tu thân, kinh kệ là chính, việc ăn uống đâu còn quan trọng mà cần dùng đến răng. Hi hi...

Mấy quả ảnh này là ở Đình Bảng. Còn Chùa Tiêu thì vừa mệt vừa khung cảnh tĩnh lặng quá nên chả buồn lôi máy ảnh ra ngó ngoáy nữa.

Bác Vương Tâm và Phong Điệp

Phong Điệp trước Đình Bảng, cách chỗ này khoảng 100 m là gia đình làm bánh phu thê gia truyền ngon nhất nhì đất Kinh Bắc với thương hiệu Lụa Xuân. (30K một cặp tại nhà)
Chuyển qua làm gác đình phụ trách đóng mở cửa.
Hồ bán nguyệt ở Đền Đô, khung cảnh khá lãng mạn nên dù đã lấy xe đi ra rồi, nhìn thấy mới quay lại làm vài nhát ảnh. VN rất nhiều hồ bán nguyệt (tự nhiên lại nghĩ đến hồ Tây có một cái tên nữa là hồ Dâm Đàm nữa, nếu hồ Dâm Đàm mà hình bán nguyệt thì chắc phải gọi tắt là hồ... Bán Dâm)


Đấy nhá, đã bổ sung ảnh bạn Giang bạn Mèo nhá. Tớ rất cú bạn Giang vì bạn đi Lạng Sơn làm tớ suýt bị chó cắn. Nếu đúng kế hoạch lên nhà bạn chơi thì có phải là không bị chó cắn mà còn được ăn gà rồi không.

Bài trên Hà nội mới

Nguyễn Xuân Thủy - Giải A cuộc thi tiểu thuyết về đề tài an ninh:

“Internet chỉ là nền cho số phận nhân vật”

30/01/2011 07:47

(HNM) - Cuộc thi tiểu thuyết đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và vì bình yên cuộc sống" (2007-2010) - do Bộ Công an và Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức - đã chọn được hai đại diện xuất sắc. Họ đều là những cây bút khá trẻ, trong đó Nguyễn Xuân Thủy mới 33 tuổi.

Nếu ai đã từng đọc "Biển xanh màu lá" của tác giả từng là lính đảo Trường Sa này, hẳn sẽ bất ngờ với sự mới mẻ trong "Sát thủ online", tác phẩm đoạt giải A. Nguyễn Xuân Thủy (hiện là biên tập viên NXB QĐND) chia sẻ với bạn đọc Hànộimới về tác phẩm này.

Nguyễn Xuân Thủy nhận giải thưởng.

- Nhận giải vào đúng ngày sinh nhật, lại là giải thưởng trong một sân chơi văn học có khá nhiều cây bút lão làng, thành công này là tình cờ?

- Quả thật trước nay tôi cũng chưa có hình dung gì về đề tài này. Tôi viết "Sát thủ online" không hẳn chỉ vì cuộc thi, mà coi đây là cơ hội thử sức trong một lãnh địa mới. Với nội dung về tội phạm mạng, đề cương của tôi được duyệt, mở đường cho tôi tham dự hai trại viết, trong đó trại viết tại Sầm Sơn 2008 là nơi quyết định phần gốc (khoảng 80 trang) "Sát thủ online". Việc chăm chút cho tác phẩm được thực hiện rải rác sau đó, tất cả mất 3 năm để hoàn thiện. Có lẽ tôi đến với cuộc thi rất tình cờ, để rồi sự tình cờ lại mang đến cho tôi một niềm vui lớn.

- Báo chí đánh giá đây là cuốn tiểu thuyết đầu tiên viết về đề tài an ninh mạng, một đề tài "thời thượng" và hấp dẫn. Nếu ai đã đọc "Biển xanh màu lá" đầy hồn hậu và trong trẻo về cuộc đời lính đảo của anh, hẳn sẽ bất ngờ với sự "gai góc" và chiều sâu day dứt trong tác phẩm mới này. Anh đã chăm chút cho ý tưởng tiểu thuyết trên thế nào?

- Đây không hẳn là vấn đề tội phạm mạng mà chính là internet và hệ lụy của nó, một câu chuyện có ý nghĩa với nhiều quốc gia, nhiều thế hệ. Tuy không phải là dân công nghệ thông tin, nhưng là một nhà báo, tôi cũng quan tâm ít nhiều tới vấn đề này. Nhìn nhận về internet là nhìn nhận một câu chuyện liên quan chặt chẽ tới văn hóa, gia đình..., một thông điệp về sự hiểu biết để ứng xử với internet chứ không phải để lẩn tránh nó, hoặc chìm đắm trong nó.

- Dù biết văn học được quyền hư cấu, nhưng trải nghiệm của nhà văn là rất quan trọng. Anh đã sống với đề tài này thế nào?

- Chuyến đi thực tế với lực lượng công an đã ám ảnh tôi, mà ám ảnh lớn nhất là sự vô cảm với cái ác ở người vị thành niên. Họ đã phạm đủ dạng tội, trong đó phần lớn có nguyên nhân từ internet. Tôi cũng đã tiếp xúc với các game thủ, nắm tâm lý, cách ứng xử, thuật ngữ của họ. Cũng có cậu bé sành chơi game bảo tôi "chú ơi! chú viết từ này chưa đúng!" mà không hiểu rằng tôi cố tình để nó không giống như những gì diễn ra ngoài thực tế. Tôi quan niệm chuyện công nghệ, tội phạm mạng… không phải là thứ để thu hút, đó chỉ là nền dẫn dụ để nhân vật có đời sống văn học. Tôi cố gắng xây dựng một thế giới của riêng mình, tôn trọng hư cấu, lặn sâu vào thế giới đó để lấy ra tinh thần chính của đời sống, chứ không mô phỏng đời sống.

Tôi cũng không coi các nhân vật là tội phạm, mà coi đó là con người với những số phận, tâm tư riêng.

- "Sát thủ online" có hình thức thể hiện khá mới mẻ. Đầu mỗi chương có những dòng "sapô" ngắn, tiết tấu nhanh; cuối mỗi chương là một bản tin thông tấn về các vụ án, sự kiện liên quan tới internet. Đây có phải là một cách gây hấp dẫn? Anh đánh giá thế nào về sự cố gắng đổi mới hình thức tác phẩm trong các cây bút trẻ hiện nay?

- Sapô và bản tin… có thể coi là sự dẫn dụ bạn đọc, một đoạn nghỉ, tạo âm hưởng cho tác phẩm, một đường link với đời sống. 13 bản tin như một sự đếm ngược, đến bản tin 0h là một sự sang trang. Tôi coi đây là hình thức gửi gắm thông điệp, chuyển tải hết ý đồ của mình với bạn đọc, hơn là cách gây hấp dẫn đơn thuần. Nếu bạn để ý sẽ thấy âm hưởng đồng dao ẩn hiện trong những đoạn sapô ngắn đầu mỗi chương, gắn với vùng quê và cuộc đời của Mr Mouse - cậu bé Tí, có sự xa xót, tiếc thương, day dứt chứ không giống như sapô của báo chí. Tôi nghĩ, đổi mới giọng điệu, cách thức thể hiện tác phẩm là cần thiết, nhưng đó phải là sự cộng hưởng cho tác phẩm, chứ không phải chỉ là "chiêu" hút khách. Trong một tác phẩm được giải thưởng văn học trẻ gần đây, tác giả đã sử dụng phụ chú ở cuối trang sách để tạo thêm hướng tiếp nhận thông tin. Cũng khá thú vị, song nếu lạm dụng, phụ chú quá dài tất sẽ gây mỏi mệt cho người đọc, hoặc gây rối mạch chuyện…

- Trong cuộc thi này, BTC có nhận định "nhiều tác phẩm đoạt giải đã vượt ra khỏi khuôn khổ một đề tài hạn hẹp để hòa chung vào dòng chảy văn học đương đại". Anh đã xây dựng hình tượng người chiến sĩ công an thế nào để tránh lối mòn mà vẫn sinh động?

- Xây dựng nhân vật nào cũng vậy thôi, không riêng gì nhân vật chiến sĩ công an, cái khó nhất là tác giả phải cho nó một đời sống ăn nhập với tác phẩm. Trong "Sát thủ online", Đại tá Hoàng, đại diện cho thế hệ chiến sĩ đã vững vàng về tư tưởng, cống hiến hết mình cho sự nghiệp, nhưng cũng đã phải đối mặt với không ít vấp váp nảy sinh từ cuộc sống gia đình hiện đại. Bên cạnh đó, nhân vật được tôi chăm chút ở tuyến hai là anh lính trẻ Khương - hình tượng người chiến sĩ nghiêm túc, trong sáng và chủ động trong cuộc sống. Nhưng đó cũng là một người có hoàn cảnh cụ thể, có đời sống nội tâm sâu sắc, có những giây phút đấu tranh, đau khổ để vượt qua cám dỗ, thử thách. Nói chung, tôi đã cố gắng để nhân vật người lính vừa gần gũi, vừa thuyết phục người đọc.

- Xin cảm ơn anh! Mong tác phẩm tiếp tục thu hút bạn đọc!

Hải Giang (thực hiện)

Đừng để cả một thế hệ "trượt chân" vào thế giới ảo

“Internet chưa bao giờ là ảo. Nó thật như chính cuộc sống của chúng ta vậy, vì thế, hãy thành thực với nó.” Đó là một phần thông điệp mà Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy muốn gửi đến độc giả qua tiểu thuyết “Sát thủ online” - cuốn tiểu thuyết đầu tiên nói về tội phạm Internet vừa đoạt giải A cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” do Bộ Công an và Hội Nhà văn phối hợp tổ chức. Cuộc thi vừa được tổng kết và trao giải đầu năm 2011.
Phóng viên Vietnam+ đã có cuộc trao đổi với nhà văn Nguyễn Xuân Thủy xung quanh nội dung của cuốn tiểu thuyết đầu tiên viết về tội phạm Internet ở Việt Nam.


Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy nhận giải A cho tiểu thuyết "Sát thủ online"

- Hiện tượng vị thành niên phạm tội có liên quan đến thế giới ảo, mạng Internet đã được báo chí đề cập tới nhiều như một vấn đề nhức nhối của cả xã hội nhưng văn học thì chưa. Xin anh cho biết xuất phát từ lý do nào để anh chọn đề tài này cho cuốn tiểu thuyết của mình?

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy: Khi mà những hệ lụy từ Internet đã trở thành vấn nạn nhức nhối của toàn xã hội thì cần phải lên tiếng bởi ít nhất tôi cũng là một công dân sống trong xã hội ấy. Hơn nữa, tôi còn là một nhà báo, mà nhà báo thì phải có trách nhiệm, phải thấy day dứt, trăn trở trước các vấn đề nóng của xã hội. Hiện thực xã hội phải được phản chiếu tức thời trên mặt báo, bởi một trong những đặc thù của báo chí là tính cập nhật, tính thời sự. Văn học sẽ đi sau một bước.

Còn lý do để tôi bắt tay viết “Sát thủ online” bắt đầu là khi Hội Nhà văn phối hợp với Bộ Công an mở cuộc thi tiểu thuyết với đề tài “Vì bình yên cuộc sống,” tôi có được mời tham gia. Tôi đã chọn đề tài là tội phạm Internet. Cùng lúc đó cũng là thời điểm các báo đưa tin kỷ niệm 10 năm Internet có mặt tại Việt Nam với những “được-mất” và những lúng túng về mặt quản lý xã hội, tôi muốn viết một cái gì đó để đánh dấu cái mốc mang tính xã hội rất cao này.

Câu chuyện tội phạm vị thành niên trong “Sát thủ online” thực ra chỉ là cái nền để truyền tải một câu chuyện lớn hơn về Internet và những hệ luỵ của nó.Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy

- Để viết cuốn tiểu thuyết này, có lẽ anh cũng đã mất không ít thời gian để suy nghĩ, tìm hiểu thực tế. Anh đánh giá như thế nào về những hệ lụy mà vấn nạn Internet đang gây ra cho giới trẻ hiện nay?

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy: Không quá khó để tìm hiểu những mảng hiện thực về những hệ lụy từ Internet. Mọi thứ gần như đã phơi bày trên mặt báo. Ngày nào lật giở các trang báo giấy, báo mạng hầu như bạn đều bắt gặp những tin giết người, cướp của, giết người thân, thậm chí ngay chính người sinh thành ra mình, của những người trẻ mà nguyên nhân trực tiếp từ Internet.

Hậu quả về mặt xã hội thì đã thấy, thế nhưng có một hậu quả vô hình đối với ngay chính các em, đó là các em bị biến dạng nhân cách, lệch lạc về suy nghĩ, lối sống, có những hành vi bất thường, thiếu kiểm soát, biến mình thành mối nguy hiểm cho xã hội và kết cục là trở thành tội phạm. Nếu không có những giải pháp mang tính xã hội thì chúng ta sẽ đứng trước nguy cơ hỏng mất cả một thế hệ, chúng ta sẽ để tuột mất cả một thế hệ vào tay thế giới ảo.

- Trách nhiệm của người lớn ở đâu? Phải chăng chính bản thân chúng ta cũng đang loay hoay, chưa có sự chuẩn bị tương xứng để đối mặt với những tác hại từ lĩnh vực mới mẻ này?

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy: Về phía gia đình, nhiều bậc phụ huynh cũng chưa có những hiểu biết cần thiết và quan tâm đúng mức đến con em mình. Nhiều bậc cha mẹ cứ vô tư thả con em vào khu vườn hoang Internet. Khu vườn ấy có hoa thơm trái ngọt và có cả beo hùm, rắn rết, có những mê cung của game online. Mà trẻ em thì bao giờ chả tò mò. Chứng nghiện game, nghiện net bùng phát như một đại dịch. Đến khi các phương tiện truyền thông đồng loạt lên tiếng thì đã trở thành vấn nạn mất rồi.

Về mặt xã hội, Internet là một lĩnh vực rất mới, và chúng ta đang loay hoay trong công tác quản lý. Việt Nam đứng đầu trong khu vực về tốc độ phát triển thuê bao cũng như số người sử dụng Internet, không ai phủ nhận những lợi ích lớn lao do Internet mang lại, nhưng hậu quả của nó thì cũng lớn đến mức bàng hoàng. Internet là cánh cửa để chúng ta bước vào ngôi nhà chung toàn cầu, là công cụ để chúng ta hội nhập, nhưng cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới, chúng ta đang phải đối mặt với những tác động xấu từ nó.

"Sát thủ online" - Bìa mới tái bản

- So với báo chí thì văn học vẫn có những thế mạnh riêng khi đề cập tới những vấn đề thời sự nhức nhối, từ đó có sức tác động mạnh tới tình cảm, nhận thức của độc giả. Anh vừa là một nhà báo lại vừa là một nhà văn. Điều này giúp anh thế nào khi viết về đề tài quen thuộc với thời sự nhưng lại khá mới mẻ với văn học?

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy: Văn học và báo chí, mỗi thể loại có một cách riêng để phản ánh hiện thực. Chính vì là một nhà báo mà tôi thường xuyên quan tâm đến những vấn đề thời sự nóng hổi của báo chí, những vấn đề mang tính xã hội và “tiềm ẩn” những chất liệu cho văn học. Bản thân tôi chưa viết một bài báo nào về tội phạm Internet, nhưng thông qua các đồng nghiệp tôi đã có cái nhìn về hiện trạng này.

Tôi nhìn nhận hiện trạng đó trước hết dưới lăng kính của một người làm báo. Nhưng tôi cũng đồng thời là một người viết văn, vì thế, đó cũng là chất liệu tốt cho sáng tác, đương nhiên khi đã thành tiểu thuyết thì mọi thứ đã được hư cấu trên cái nền hiện thực ấy để thành những hình tượng văn học. Có một chút giao thoa thú vị ở đây khi tôi đã sử dụng sau mỗi chương tiểu thuyết là một ô thông tin với lối hành văn đậm “chất” báo chí dưới dạng các bản tin trên truyền hình quốc gia có vai trò thôi thúc, cảnh báo. Bản tin cuối cùng là bản tin lúc 0 giờ, mốc cảnh báo cao nhất, cũng là thời điểm kết thúc một ngày với hy vọng một ngày mới đến mọi thứ sẽ khác.

Với nhà văn thì tôi nghĩ không có đề tài nào là cũ, cũng chẳng có đề tài nào là mới, vấn đề là tác phẩm của anh có được bạn đọc đón nhận hay không. Còn đề tài "hot," thời thượng hay thời sự chỉ là yếu tố hỗ trợ, cộng hưởng sự quan tâm của xã hội mà thôi. Cuối cùng vẫn là anh viết về nó như thế nào.

- Một thế giới tội phạm mạng được phơi bày trần trụi trong cuốn tiểu thuyết này: hiếp dâm, giết người, cướp của nhưng bên cạnh đó vẫn có hơi ấm tình người, tình mẫu tử. Và mỗi người đọc sẽ tự có được những suy nghĩ, nhận thức của riêng mình. Còn bản thân anh, với tư cách là tác giả, anh muốn nói điều gì thông qua tiểu thuyết này?

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy: Chúng ta tiếp nhận những cái mới quá nhanh, trong khi những sự chuẩn bị cho nó, và cả việc đối mặt với những hệ lụy từ nó chưa tương xứng, không theo kịp, như vậy bi kịch tất yếu sẽ xảy ra. Mọi người say mê với "thế giới ảo," đeo mặt nạ khi bước vào nó, ngụp lặn trong nó đầy mê mải như khám phá một khu vườn vô chủ, mà ít ai nghĩ rằng Internet không phải là một "thế giới ảo" như ta tưởng. Internet chưa bao giờ là ảo. Nó thật như chính cuộc sống của chúng ta vậy, vì thế, hãy thành thực với nó.

- Xin cám ơn anh!

Thanh Ngọc (Vietnam+)

Ngày ấy đón Tết ở Trường Sa...

(Bài trên Báo Tết Công Thương)

Nguyễn Xuân Thủy là nhà văn trưởng thành từ quân ngũ, trong đó có hơn 2 năm là lính đảo Trường Sa. Anh đã viết nhiều truyện ngắn, bút ký về cuộc sống của những người lính ở miền đất đặc biệt của Tổ quốc. Trở về đất liền làm báo, anh tiếp tục khai thác mảng đề tài này khi cho ra đời tiểu thuyết “Biển xanh màu lá” (NXB Quân đội 2008). Năm 2010, Tiểu thuyết “Sát thủ online” với đề tài rất “hot” về tội phạm mạng của anh đã đoạt giải A cuộc thi tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” do Hội Nhà văn Việt Nam và Bộ Công an phối hợp tổ chức. Đầu năm mới, nhà văn Nguyễn Xuân Thủy chia sẻ đôi điều về những kỷ niệm đón Tết ở Trường Sa...

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy trong chuyến trở lại Trường Sa năm 2008.

Tiểu thuyết“Biển xanh màu lá” đầu tay của anh với lối viết khá giản dị, mộc mạc rất dễ gần... những người bạn, đồng đội lính tại Trường Sa của anh đón nhận tác phẩm này thế nào?

- Tôi không rõ qua kênh phát hành nó đã đến với bộ đội Trường Sa như thế nào vì sách được phân theo định mức đến các đầu mối thư viện trong toàn quân. Còn riêng cá nhân tôi, năm 2008, khi sách in xong tôi đã có chuyến trở lại Trường Sa và trực tiếp đem một số cuốn tặng những người lính đảo. Chuyến đi đã để lại trong tôi nhiều kỷ niệm khó quên. Sau khi trở về đất liền, tôi đã nhận được một số phản hồi, điện thoại từ Trường Sa. Đương nhiên là họ rất vui vì thấy hình ảnh của mình trong đó.

Từng có hơn hai năm công tác ở đây, điều gì anh cho là đặc biệt nhất đối với một người lính Trường Sa?
- Đó chính là tình cảm đồng đội. Nơi khó khăn nhất cũng là nơi tình người được thử thách nhiều nhất. Ở đảo vất vả là thế, nhưng khi hoàn thành nhiệm vụ được phép trở lại đất liền ai cũng thấy rưng rưng vì phải xa đồng đội. Cũng bởi vậy, giây phút chia tay Trường Sa trở về đất liền là khoảnh khắc không người lính nào có thể quên. Đó cũng là cảnh tôi đã tái hiện trong tiểu thuyết “Biển xanh màu lá” ở những dòng cuối khiến không ít bạn đọc cảm thấy cay mắt khi khép lại cuốn sách.

Được biết, NXB Kim Đồng đã “đặt hàng” anh một tác phẩm mang tên “Tôi kể em nghe chuyện Trường Sa”, anh có thể giới thiệu qua về tác phẩm đặc biệt này?
- Đó là một cuốn sách về Trường Sa dành cho đối tượng các cháu từ 9 đến 16 tuổi. Tôi đóng vai trò hướng dẫn viên dẫn các cháu “du lịch Trường Sa” bằng những trải nghiệm thực tế của bản thân. Các em sẽ được tìm hiểu về thiên nhiên, biển trời cùng những hiện tượng kỳ thú chỉ có ở Trường Sa, tìm hiểu công việc và cuộc sống của các chú bộ đội Trường Sa. Bằng cách ấy, tôi muốn các em sẽ có một hình dung về mảnh đất thiêng liêng của Tổ quốc, nơi tiềm ẩn những điều kỳ diệu, để các em có ý thức hướng về Trường Sa, chung tay bảo vệ Trường Sa.



Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy trong quân phục nhà binh.

Anh đã có dịp đón Tết tại đảo... Tết ở Trường Sa ngày ấy hẳn rất đặc biệt?

- Đó là một cái Tết đáng nhớ trong những cái tết tôi đã trải qua. Đương nhiên là buồn hơn ở đất liền và buồn hơn cả cái Tết ở đảo bây giờ. Đảo xa, ngày ấy các phương tiện thông tin liên lạc, sự kết nối với đất liền cũng chưa được tiện lợi. Trong giờ phút giao thừa mọi người đều hướng về đất liền từ trái tim mình, theo sự hình dung của mỗi người. Có thể nói những người lính đảo đã ăn Tết bằng… trí tưởng tượng.
Ngày ấy tôi làm nhiệm vụ trực thông tin tại sở chỉ huy. Ca trực của tôi vắt từ năm cũ qua năm mới. Nó đã lập kỷ lục là ca trực… dài nhất. Ngoài ra vì có năng khiếu nên tôi được anh em “tín nhiệm” giao thiết kế một mâm ngũ quả vì ở đảo không có hoa quả tươi thờ Tết. Ngày ấy cũng chưa có hoa quả nhựa như lính đảo vẫn thờ Tết bây giờ. Tôi đã cùng anh em gọt những miếng xốp, ghép, phết sơn tô màu thành nải chuối và các loại quả khác để có một mâm ngũ quả khá bắt mắt, riêng bưởi thì dùng quả bóng hàng ngày vẫn đá. Ngoài cắt chữ dán phông, làm câu đối chúng tôi còn sáng tạo một cành đào từ một cành thông khô, bao nilon đựng thực phẩm màu xanh được dùng làm lá và giấy vệ sinh màu hồng được trưng dụng làm hoa... thế mà đã làm nên một cành đào rất độc đáo, trông như thật. Kết quả là bộ phận của tôi đã được giải nhất toàn đảo trong cuộc thi trang trí phòng đón Tết.

Trở lại Trường Sa anh thấy cuộc sống của những người lính đảo hiện nay so với trước đây thế nào?
Bây giờ Trường Sa đã khác nhiều, có những năm Truyền hình Việt Nam đã nối cầu truyền hình với Trường Sa. Hiện một số đảo còn có Internet, điều kiện liên lạc thuận tiện hơn, rồi thực phẩm, bánh kẹo, hoa quả từ đất liền gửi ra... vì thế khoảng cách giữa đất liền và đảo xa cũng phần nào được thu hẹp. Nhưng dù cuộc sống có được cải thiện đến mức nào thì những người lính đảo vẫn luôn là những người nhận về mình những thiệt thòi, họ ít có một cái Tết sum họp trọn vẹn.

Xin cảm ơn anh!

Hà Xuân (thực hiện)

Mỗi người đọc có quyền nghi hoặc về thế giới do tác phẩm tạo ra

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy

Bài trên mục "Quán văn" - Tạp chí Văn nghệ quân đội số Tết Tân Mão.
Nhà văn Đỗ Bích Thúy thực hiện

1. Điều đầu tiên tôi muốn nói với anh trong cuộc trò chuyện này là anh đã thực sự khiến tôi ngỡ ngàng với cuốn tiểu thuyết vừa ra mắt có cái tên rất “hot”: Sát thủ online. Một cuốn sách khiến cho người đọc vừa bàng hoàng vừa nghi hoặc. Bàng hoàng ở chỗ: Hóa ra trong lòng đô thị mà chúng ta sống đang tồn tại một thế giới ngầm rất kì dị của các game thủ; Nghi hoặc ở chỗ: Cái thế giới kì dị mà anh dựng lên đó, liệu nó có bao nhiêu phần trăm sự thật?

- Bao nhiêu phần trăm sự thật có lẽ nên để mỗi bạn đọc đo đếm theo cách của mình. Còn với tôi, tôi chỉ biết trình ra một thế giới như thế, và điều tôi cho rằng quan trọng hơn việc đo đếm hàm lượng sự thật là phải cuốn được người đọc vào cái thế giới do mình tạo ra. Dù cho không có phần trăm sự thật nào mà kéo được người đọc đồng hành cùng 350 trang sách là điều không hề đơn giản. Mỗi người đọc có quyền nghi hoặc về thế giới do tác phẩm tạo ra, nhưng hãy tin vào tính nhân văn của câu chuyện.

2. Vẫn xoay quanh cuốn tiểu thuyết này, anh khiến tôi nhớ đến thời hoàng kim của các cuốn tiểu thuyết tình báo, phản gián, trinh thám ở ta cách đây khoảng hai ba chục năm. Với motip nhân vật chính diện là “người của ta”, thường là công an chìm, đẹp trai lồng lộng như tài tử xi nê, bắn súng hai tay bách phát bách trúng, hễ gặp mặt là khiến các cô tiểu thư nhà giàu điêu đứng, và còn giữ những vị trí quan trọng trong lòng địch... motip ấy đã được lặp lại trong tiểu thuyết của anh, nhưng với một dáng vẻ mới, đậm hơi thở cuộc sống hôm nay. Anh có thể nói gì về nhân vật chính diện trong cuốn sách này?

- Với tôi tất cả các nhân vật trong Sát thủ online đều được “đối xử” bình đẳng, dù nhân vật đó là chính diện hay phản diện. Còn với nhận xét của chị, nếu được như vậy thì tôi rất mừng vì đã làm “sống lại” một motip cũ đã được nhiều tác giả tiền bối vận dụng thành công. Trong Sát thủ online, các nhân vật chiến sĩ cảnh sát phòng chống tội phạm mạng không chỉ “làm chuyên môn” đơn thuần trong không gian công việc của họ mà đều đóng “vai trò kép”, tham gia sâu vào câu chuyện, gắn bó mật thiết với các tuyến nhân vật. Họ đều là những nhân vật có đời sống văn học sâu sắc. Tôi tin rằng, dù Sát thủ online nằm trong cuộc thi của ngành công an nhưng không vì thế mà Ban giám khảo chấp nhận những hình ảnh công an “đẹp” một cách cũ kỹ và dễ dãi.

3. Dư luận hầu như đặc biệt quan tâm đến cách “giải mã những tội ác đến từ internet” trong cuốn sách này của anh. Anh có thể kể lại những chi tiết quan trọng trong hành trình thâm nhập vào thế giới online đó không?

- Với sự xâm lấn của Internet vào mọi ngõ ngách đời sống như hiện nay thì mỗi công dân ít nhiều đều tham dự vào thế giới ảo và chứng kiến những gì diễn ra trong thế giới ấy. Tôi không làm gì nhiều hơn việc đóng vai trò là một công dân mạng, tham gia vào thế giới mạng như những người làm việc văn phòng khác của cuộc sống hiện đại. Còn những gì tôi tìm hiểu lại thuộc về… thế giới offline. Tôi đã tiếp cận, hẹn gặp và nói chuyện với một số game thủ, những người trẻ tham dự vào thế giới ảo, tìm hiểu cuộc sống của họ và phát hiện ra nhiều điều quan trọng, thậm chí nghe họ tâm sự về những hành vi dị biệt của bản thân. Tôi đã từng trò chuyện không chỉ một lần với một sinh viên gia đình khá giả bỏ học ngang chừng vì mê game, sau đó nhiễm thói quen tự hành hạ bản thân, tự đấm vào tường đến sưng tay để tìm… cảm giác thoải mái, giống như hiện tượng tự rạch dao lam vào tay mà báo chí đã nêu. Những đối tượng như vậy dường như không xác định được mục đích sống. Từ những cuộc tiếp xúc đó tôi đã thu được tư liệu quý mang hơi thở hiện thực sinh động để mang vào Sát thủ online.

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy

4. Lâu nay, Nguyễn Xuân Thủy được bạn đọc bạn viết biết tới là một cây bút trẻ trong quân đội, trưởng thành từ một người chiến sĩ, đã có thời gian khá dài đóng quân ở Trường Sa, từng viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên về Trường Sa, từng là phóng viên báo Phòng không - Không quân, rồi trở thành Thư kí tòa soạn của Tạp chí Văn hóa quân sự... nghĩa là chặng đường cầm bút của anh gắn bó với người lính là chính. Điều gì khiến anh “nhảy tót” sang một lĩnh vực nóng hôi hổi của đời sống đô thị như vậy?

- Những năm tháng quân ngũ thực sự là một trải nghiệm vô cùng ý nghĩa đối với tôi. Cũng từ môi trường quân đội tôi đã cầm bút với những sáng tác đầu tiên. Còn dọc hành trình văn chương, có lẽ cũng nên có những bước ngoặt, rẽ ngang rẽ ngửa một chút rồi lại quay về quỹ đạo chính. Không gian sáng tạo của người cầm bút không bị khuôn vào môi trường công tác. Việc “chuyển 180 độ đề tài” của tôi như nhiều người nói khi Sát thủ online ra đời, tôi nghĩ đó là điều hết sức bình thường. Chẳng phải đời sống đô thị cũng rất gần gũi với tôi đấy ư! Ít nhất tôi cũng đang là một người lính sống ở đô thị, hàng ngày lặp ngụp trong nó, va đập với nó, thì việc nó hiện hữu trên những trang văn cũng là lẽ tất nhiên.

5. Điều này, nhiều người hỏi tôi, tôi lại hỏi anh: Anh có dự định gì cho những tác phẩm về người lính hôm nay trong đó có chúng ta không?

- Ít nhất tôi cũng đã có một tiểu thuyết về người lính hôm nay gửi tới bạn đọc. Trong quá trình tích lũy để có thể viết tiếp cái gì đó về đề tài này, tôi tạm rẽ ngang thử bút ở một mảng đề tài khác. Còn sáng tác về người lính, có lẽ cũng như nhiều người viết trẻ khác trong Quân đội, tôi luôn coi đó là mối quan tâm thường xuyên, khi nào tôi còn mang quân phục trên người, mang quân hàm trên vai thì tôi còn gắn bó với nó. Tôi sẽ trở lại với đề tài người lính, nhưng tôi cũng mong muốn những gì mình viết ra được đón nhận và có điều gì mới mẻ. Vì thế có lẽ mọi kế hoạch cụ thể vào lúc này sẽ là vội vàng…

6. Mỗi người viết có những điểm xuất phát khác nhau, cái đích mà họ hướng tới cũng khác nhau, cái đích của anh trong năm Mão này là gì vậy?

- Tôi vừa hoàn thành một khóa học bồi dưỡng kiến thức quân sự mới trở về với công việc thường ngày và cũng chưa kịp đặt ra một cái đích nào cho năm mới cả. Bình thường tôi cũng không có thói quen đặt mục đích cụ thể, thế nhưng tôi luôn nhắc mình làm việc hết khả năng. Trong sáng tác cũng vậy, không đặt mục tiêu cụ thể nhưng tôi luôn hi vọng và phấn đấu từng ngày để cuối năm có cái gì đó để thu về.

7. Tôi muốn trở lại một chút với cuốn Biển xanh màu lá xuất bản cách đây chưa lâu. Đó là một cuốn sách đã đoạt giải thưởng 5 năm của Bộ Quốc phòng. Nhưng vấn đề không phải ở chỗ nó là cuốn duy nhất viết về Trường Sa hay nó đã từng đoạt giải, mà ở chỗ cá nhân tôi cảm thấy, những gì anh viết mới chỉ là một phần rất nhỏ anh đã trải nghiệm ở nơi xa xôi ấy. Phải chăng anh còn “để dành” để viết tiếp những cuốn khác? Có còn điều gì muốn dành cho Trường Sa, viết về Trường Sa mà anh còn chưa nói hết?

- Khi viết trong tôi không tồn tại khái niệm “để dành”. Thế nhưng cũng không thể dốc hết những gì mình có vào một cuốn sách. Với Trường Sa, bạn đọc sẽ không phải đợi lâu, Nhà xuất bản Kim Đồng chuẩn bị cho ra mắt tập sách thiếu nhi “Kỳ thú Trường Sa” của tôi, trong đó tôi sẽ đóng vai trò “hướng dẫn viên” cùng các em thiếu nhi khám phá Trường Sa, giúp các em tìm hiểu những thú vị của mảnh đất xa xôi mà thiêng liêng của Tổ quốc. Với Trường Sa, có thể tôi sẽ còn có những ý tưởng khác.

8. Cảm ơn Nguyễn Xuân Thủy đã tham gia cuộc trò chuyện này.

Trực Quán: Nhà văn Đỗ Bích Thúy

Khách văn: Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy

Nguyễn Xuân Thủy:

Sinh: 21-1-1977

Quê quán: Hạ Hoà - Phú Thọ

Hiện là Biên tập viên sách văn nghệ - Nhà xuất bản Quân đội nhân dân

Kiêm Thư ký toà soạn Tạp chí Văn hoá quân sự

Đã có 15 năm khoác áo lính trong đó có 2 năm làm nhiệm vụ tại Quần đảo Trường Sa.

Trước "Sát thủ online", Nguyễn Xuân Thủy đã in tiểu thuyết "Biển xanh màu lá", là tiểu thuyết đầu tiên viết về những người lính Trường Sa. Ngoài ra anh cũng đã in 1 tập truyện ngắn, 2 tập bút ký.

Giải thưởng:

- Giải ba truyện ngắn (không có giải nhất) - Tạp chí Văn nghệ quân đội 2009 cho truyện ngắn "Rừng mã sa hoa đỏ"

- Giải C (không có giải A) tặng thưởng Báo chí - Văn học nghệ thuật Bộ Quốc phòng (2004-2009) cho tiểu thuyết "Biển xanh màu lá"

- Tặng thưởng tiểu thuyết trong cuộc vận động sáng tác tiểu thuyết và trường ca về đề tài LLVT và chiến tranh cách mạng của Tổng cục Chính trị - QĐNDVN cho tác phẩm "Biển xanh màu lá" 2009

- Giải nhì (không có giải nhất) bút ký văn học - Tạp chí Nhà văn 2008 cho bút ký "Khát vọng dưới đỉnh Fansipan"

- Giải ba bút ký văn học - Tạp chí Văn nghệ quân đội 2004 cho bút ký "Nơi gió Lào đi qua".
Và một số giải thưởng về báo chí, văn học nghệ thuật khác.

‘Sát thủ online’, ‘Hoa bay’ thắng giải văn học Bộ Công an

Pham Mi Ly



Hai tác phẩm viết về các chiến sĩ công an cùng đoạt ngôi quán quân trong cuộc thi viết “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” do Bộ Công an và Hội Nhà văn VN tổ chức.
Lễ công bố và trao giải thưởng diễn ra sáng 21/1. Đây là lần thứ hai Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp với Bộ Công an tổ chức cuộc thi với mảng đề tài này. Cuộc thi lần này diễn ra từ năm 2007 đến năm 2010.



Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy nhận giải nhất từ tay nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Tác giả đoạt giải nhất còn lại là Chu Thanh Hương vì mới sinh con nên không có mặt nhận giải.

Có 146 tác phẩm của 129 tác giả dự thi. Trong đó, có 60 tác phẩm dự thi được xuất bản dưới dạng sách văn học độc lập chứ không chỉ là bản thảo. Trong 3 năm qua, nhiều cuốn sách đã lên kệ, được tái bản và nối bản nhiều lần.
Theo nhà văn Lê Thành Nghị, chủ tịch hội đồng lý luận phê bình của Hội Nhà văn Việt Nam, các tác phẩm dự thi đã vượt khỏi khuôn khổ bó hẹp của đề tài để “hòa chung vào dòng chảy sáng tạo của văn học”. Nhân vật chính thường là các chiến sĩ công an nhưng họ không chỉ đơn giản là những người chiến sĩ trấn áp tội phạm mà họ còn phải đấu tranh với những mâu thuẫn nội tại của mình.
Các tác phẩm dự thi được in thành sách (trên) và bản thảo gửi dự thi (dưới).
“Sát thủ online” của nhà văn Nguyễn Xuân Thủy và “Hoa bay” của Chu Thanh Hương đoạt giải A. “Sát thủ online” đề cập đến một thực trạng nóng hổi: tội phạm phát sinh từ trò chơi trực tuyến và thế giới mạng. “Hoa bay” là tác phẩm đầu tay của Thiếu úy Chu Thanh Hương, sinh năm 1986, hiện công tác tại Phòng Công tác - Chính trị của Công an tỉnh Lạng Sơn, kể về nhân vật nữ chính tên Hoa có số phận long đong và chuyện tình lãng mạn của cô với một chiến sĩ công an.
Tại buổi trao giải thưởng sáng 21/1, ban tổ chức cũng thừa nhận một số nhược điểm trong quá trình tổ chức. Việc giới thiệu đề tài cho người dự thi thực hiện chưa tốt. Bộ Công an từng xác định, các nhà văn, tác giả ngoài ngành chưa hiểu nhiều về lịch sử, công việc và con người trong ngành, vì thế việc giới thiệu đề tài cho họ là điều cần làm. Tuy nhiên, ban tổ chức còn thiếu chủ động, thậm chí không chỉ định nhân sự đảm nhận phần việc này, khiến nhiều tác giả dự thi phải tự mày mò, tìm hiểu đề tài.

Di Li đoạt giải C của cuộc thi với tiểu thuyết trinh thám kinh dị "Trại hoa đỏ". Ảnh: Pham Mi Ly

Bên cạnh đó, việc nhà văn thâm nhập thực tế để sáng tác, vốn rất quan trọng, cũng chưa được phía lực lượng công an hỗ trợ. Thậm chí, có những lãnh đạo đơn vị viện cớ nghề nghiệp, không giúp đỡ, thậm chí cản các tác giả thâm nhập thực tế, phần nào làm người cầm bút mất thiện cảm với lực lượng công an nhân dân.

Danh sách tác phẩm đoạt giải tại cuộc thi viết:


- 2 giải A (30 triệu đồng):

1. Tiểu thuyết Hoa bay – Chu Thanh Hương

2. Tiểu thuyết Sát thủ online – Nguyễn Xuân Thủy

- 4 giải B (20 triệu đồng):

1. Tiểu thuyết Phiên bản – Nguyễn Đình Tú

2. Tiểu thuyết Chạy án – Như Phong

3. Tiểu thuyết Mặt nạ để đời – Nguyễn Hiểu

4. Truyện ký Điệp báo A10 – Nông Huyền Sơn

- 4 giải C (mười lăm triệu đồng):

1. Tiểu thuyết Trại hoa đỏ - Di Li

2. Truyện ký Chảo lửa – Võ Bá Cường

3. Ổ buôn người – Giản Tư Hải

4. Ông cò Ba Hương – Diệp Hồng Phương



Theo E van